VindFysio
Schouderklachten: meer dan alleen "pijn in de schouder"
De schouder is het meest beweeglijke gewricht van je lichaam — en daarmee ook een van de kwetsbaarste. Volgens het RIVM heeft jaarlijks zo'n 20% van de Nederlandse bevolking last van schouderklachten. Na rugpijn en nekpijn is schouderpijn de derde meest voorkomende reden om naar de fysiotherapeut te gaan.
Het goede nieuws? De grote meerderheid van schouderklachten reageert uitstekend op fysiotherapie, zonder dat een operatie nodig is.
Hoe zit de schouder in elkaar?
Je schouder bestaat uit drie botten (sleutelbeen, schouderblad en bovenarm), vier gewrichten en een groep van vier kleine spieren die samen de rotator cuff vormen. Deze spieren houden de schouderkop in de kom en zorgen voor gecontroleerde bewegingen.
Doordat de schouder zo beweeglijk is, hangt de stabiliteit grotendeels af van spieren, pezen en banden — en niet van de botstructuur. Dat maakt de schouder gevoelig voor overbelasting en blessures.
De 5 meest voorkomende schouderklachten
1. Subacromiaal pijnsyndroom (impingement)
De meest gediagnosticeerde schouderklacht in de huisartsenpraktijk. Bij impingement raken structuren onder het schouderdak (acromion) bekneld bij het heffen van de arm.
- Wie: Mensen die veel boven hun hoofd werken of sporten (schilders, zwemmers, tennissers)
- Herkenning: Pijn bij het optillen van de arm tussen 60° en 120° — de zogenoemde *painful arc*
- Cijfer: Verantwoordelijk voor zo'n 44-65% van alle schouderpijnklachten (Diercks et al., British Journal of Sports Medicine)
2. Rotator cuff tendinopathie
De pezen van de rotator cuff raken overbelast of slijten geleidelijk. Niet altijd pijnlijk — uit MRI-onderzoek blijkt dat bij 40% van de 50-plussers afwijkingen aan de rotator cuff zichtbaar zijn, zonder dat zij klachten hebben (Yamamoto et al., Journal of Shoulder and Elbow Surgery).
- Symptomen: Diep zeurende pijn in de schouder, erger 's nachts en bij liggen op de aangedane zijde
- Behandeling: Gerichte krachttraining is bewezen de meest effectieve behandeling
3. Slijmbeursontstekking (bursitis)
De slijmbeursjes in de schouder fungeren als "kussens" tussen pezen en bot. Bij overbelasting of herhaalde irritatie kunnen deze ontsteken.
- Symptomen: Scherpe pijn bij bepaalde bewegingen, warmte of zwelling rond de schouder
- Behandeling: Belastingmanagement, oefentherapie, soms een corticosteroïd-injectie als aanvulling
4. Frozen shoulder (adhesieve capsulitis)
Het kapsel rond het schoudergewricht trekt samen, waardoor de schouder langzaam steeds stijver wordt. We hebben hier een apart artikel over — zie ons stuk over frozen shoulder.
5. AC-gewricht artrose
Slijtage van het gewricht bovenop de schouder, waar sleutelbeen en schouderblad samenkomen. Komt regelmatig voor bij mensen boven de 50 en bij sporters met veel overhead-belasting.
- Symptomen: Pijn bovenop de schouder, verergerd bij het arm over het lichaam brengen
- Behandeling: Oefentherapie, belastingsadvies, soms een injectie
Hoe onderzoekt een fysiotherapeut je schouder?
Een goed onderzoek duurt ongeveer 30-45 minuten en bestaat uit:
Belangrijk: Een goede fysiotherapeut kijkt niet alleen naar je schouder. Vaak speelt de nek, borstwervelkolom of het schouderblad een rol in het probleem.
Behandeling: wat werkt?
De KNGF-richtlijn Schouderklachten (2023) is duidelijk: oefentherapie is de basis van de behandeling.
| Behandeling | Wetenschappelijk bewijs |
|---|---|
| Oefentherapie (kracht + mobiliteit) | Sterk bewijs — eerste keuze |
| Manuele therapie (mobilisatie) | Matig bewijs — als aanvulling |
| Educatie en advies | Sterk bewijs — essentieel |
| Shockwave therapie | Beperkt bewijs bij calcificaties |
| Corticosteroïd injectie | Kortetermijn pijnverlichting |
| Operatie | Meestal pas na 6-12 maanden conservatief |
3 oefeningen bij schouderklachten
1. Isometrische external rotatie
Sta naast een muur. Druk met de buitenkant van je vuist tegen de muur, zonder dat je arm beweegt. Houd 10 seconden aan. Herhaal 10x. Effectief bij pijnverlichting in de acute fase.
2. Scapula squeeze
Zit recht op een stoel. Trek je schouderbladen naar elkaar toe en iets naar beneden. Houd 5 seconden vast, laat los. Herhaal 15x. Verbetert de schouderbladcontrole.
3. Zijwaartse arm heffen met weerstand
Pak een licht weerstandsbandje. Hef je arm zijwaarts tot 90 graden. Houd 3 seconden, laat langzaam zakken. Herhaal 12x, 3 sets. Bouw de weerstand geleidelijk op.
Wanneer naar de huisarts of specialist?
Ga naar je huisarts bij:
- Aanhoudende schouderpijn na 6 weken fysiotherapie zonder verbetering
- Plotseling krachtsverlies in de arm
- Een val op de schouder met forse zwelling
- Schouderpijn samen met koorts (kan wijzen op infectie)
Zoek een schouder specialist
Op VindFysio vind je fysiotherapeuten gespecialiseerd in schouderklachten. Filter op "schouder specialist" en vergelijk praktijken bij jou in de buurt.